ΚΥΡΙΑΚΗ KE´, Θ´ ΛΟΥΚΑ, Ἡ μετὰ τὴν ἑορτὴν τῶν Εἰσοδίων Κυριακή, 22 Νοεμβρίου 2025, (19/11/ 2023), (18/11/2018, (Αριθμ. 52Β)
Τὸ Μυστήριο τῆς Θείας Οἰκονομίας κατὰ τὰ Ἀναγνώσματα τῆς Κυριακῆς καί τινων ἑορτῶν
Δέσπω Ἀθ. Λιάλιου, Α.Π.Θ.
Α. Υμμνολογικά η σημερινή Κυριακή είναι πλούσια, καθώς συντίθενται οι Κανόνες των εορταζομένων Αγίων, ο πρώτος Κανόνας των Εισοδίων, ο Ακάθιστος Ύμνος και οι Καταβασίες των Χριστουγέννων.
Β. 1. Το Αποστολικό Ανάγνωσμα προέρχεται από την Επιστολή Προς Εφεσίους. Μας είναι γνωστή η Έφεσος από τις περιοδείες του Αποστόλου Παύλου και την παρουσία του Ευαγγελιστού Ιωάννου. Είναι μία ιδιαίτερης σημασίας επιστολή, γιατί δεν κατονομάζεται κάποιος αποδέκτης, αλλά μας εισάγει στο οικουμενικό κλίμα της απ᾽ αιώνος Αποκαλύψεως του Θεού από κτίσεως κόσμου στους Προφήτες και τους Αποστόλους σε μία συνέχεια θεοφανικών γεγονότων, ιδίως με το τρίτο κεφάλαιο, που μπορεί να χαρακτηρισθεί ως ο εκκλησιασμός των πάντων. ´Ετσι, στην αρχή του τέταρτου κεφαλαίου, που αποτελεί το σημερινό Αποστολικό Ανάγνωσμα, η παράκληση του Αποστόλου Παύλου περί τῆς κλήσεως αποκτά οικουμενικές διαστάσεις αποδοχής από μέρους των χριστιανών του μυστηρίου της Θείας Οικονομίας και της εντάξεώς τους στην Εκκλησία, που δυνάμει περιλαμβάνει ολόκληρη τη δημιουργία ως σώμα Χριστού εν Αγίω Πνεύματι. Πρόκειται για το δωρηθέντα ανακαινισμό του ανθρώπινου γένους διά της Ενανθρωπήσεως και της κατά την εκάστου δεκτικότητα προκοπή εν Αγίω Πνεύματι («ἓν σῶμα καὶ ἓν Πνεῦμα», «Ἑνὶ δὲ ἑκάστῳ ἡμῶν ἐδόθη ἡ χάρις κατὰ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς τοῦ Χριστοῦ»).
2. Δεν είναι, λοιπόν, τυχαίο ότι στην ερμηνευτική των Αγίων Πατέρων (Άγιοι Αθανάσιος και Γρηγόριος Θεολόγος), οι οποίοι ερμήνευσαν συνοδικά τη βαπτισματική πίστη με το Σύμβολο της Πίστεως στη Νίκαια σύντομα και στην Κωνσταντινούπολη διεξοδικότερα (Α´ και Β´ Οικουμενική Σύνοδο αντίστοιχα), τα άρθρα περί της ομολογίας του Αγίου Πνεύματος εδράζονται στο σημερινό Αποστολικό Ανάγνωσμα, ιδίως στους στίχους: «εἷς Κύριος, μία πίστις, ἓν βάπτισμα· 6 εἷς Θεὸς καὶ πατὴρ πάντων, ὁ ἐπὶ πάντων καὶ διὰ πάντων, καὶ ἐν πᾶσιν ὑμῖν», έτσι καθώς ομολογείται η αποκάλυψη του Τριαδικού Θεού κατά το μυστήριο της Θείας Οικονομίας Πνευματικώς προς άπαν το ανθρώπινο γένος, πάντα κατά τη δεκτικότητα εκάστου και όχι ειδωλικά, μηχανιστικά, δηλαδή αναγκαστικά, χωρίς την προαίρεση του ανθρώπου, ή ακόμη όλων των λογικών όντων. Άλλως θα ήρετο το κύριο χαρακτηριστικό των λογικών όντων, η τρεπτότητα για συνεχή κατά χάρη αγάθυνση, ήτοι η πορεία για τον άνθρωπο, από το κατ᾽ εικόνα στο καθ᾽ ομοίωση, τουτέστιν η κλήση για την κατά χάρη τελείωση: «8. Καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, τὸ κύριον, τὸ ζωοποιόν, τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον, τὸ σὺν Πατρὶ καὶ Υἱῷ συμπροσκυνούμενον καὶ συνδοξαζόμενον, τὸ λαλῆσαν διὰ τῶν προφητῶν. 9. Εἰς μίαν, Ἁγίαν, Καθολικὴν καὶ Ἀποστολικὴν Ἐκκλησίαν. 10. Ὁμολογῶ ἓν βάπτισμα εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν»,
Γ. 1. Το Ευαγγελικό Ανάγνωσμα της σημερινής Κυριακής είναι ένα απόσπασμα από το δωδέκατο κεφάλαιο του Κατά Λουκάν Ευαγγελίου. Στην αρχή του κεφαλαίου ο Ευαγγελιστής μάς πληροφορεί ότι ο Χριστός, ο οποίος στο προηγούμενο κεφάλαιο είχε ελέγξει τους Φαρισαίους και τους νομικούς για την υποκριτική εφαρμογή του Μωσαϊκού Νόμου, συνέχισε να ομιλεί ενώπιον του ὄχλου, ανοιχτά σ᾽ όλο τον κόσμο, που ήταν μυριάδες, κι όχι σε μυστικοσυμβούλια, όπως έκαναν οι Φαρισαίοι «ἐπὶ τὰς συναγωγὰς καὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας», όπου με τις αποφάσεις τους καταδυνάστευαν τους απλούς Ισραηλίτες, ενώ οι ίδιοι μυστικοσυμβουλεύονταν για τα οικονομικά τους και πώς να συσσωρεύσουν πλούτο για τον εαυτό τους, πλεονεκτούντες, καθώς επισημαίνει αποτρεπτικά ο Χριστός στον τελευταίο στίχο προ του σημερινού Αναγνώσματος: «Ὁρᾶτε καὶ φυλάσσεσθε ἀπὸ πάσης πλεονεξίας· ὅτι οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ ἡ ζωὴ αὐτοῦ ἐστιν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ», που σημαίνει ότι κάποιος δεν θα ζήσει περισσότερο, γιατί έχει πολλά υπάρχοντα και πλούτη.
2. Επί της τελευταίας ρήσεως, λοιπόν, ο Χριστός λέγει την παραβολή του άφρονα πλουσίου, παίρνοντας την εικόνα από την αγροτική ζωή, καθώς αυτή ήταν η ζωή του ὄχλου που τον άκουγε. Μάλιστα, να πούμε ότι η περικοπή έχει και μία τέτοια χρονική σύμπτωση, καθώς αυτόν τον καιρό οι αγρότες έχουν μαζέψει τα γεννήματά τους, και η εικόνα θα ήταν πολύ δυνατή και εποπτική. Ο άφρων πλούσιος, νομίζοντας ότι είχε εξασφαλίσει ζωή χαρισάμενη για πολλά χρόνια, άρχισε να ζει εγκλωβισμένος στον εαυτό του, στην υλική του πληρότητα, μη λογαριάζοντας το θάνατο, που μπορεί να προκύψει και από αυτούς που αδίκησε, για να μαζέψει τα αγαθά. Γι᾽ αυτό λέγει ο Χριστός «ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται;» και δεν ομιλεί περί της κοινής πορείας των ανθρώπων, που όλοι θα διαβούμε. Εξάλλου, το συμπέρασμα: «οὕτως ὁ θησαυρίζων ἑαυτῷ καὶ μὴ εἰς Θεὸν πλουτῶν» δεν έχει σχέση με μία προτροπή μονομερούς σχέσεως προς το Θεό, γιατί ο Θεός δεν έχει ανάγκη από πλούτη, αλλά αποτροπής της ιδιοτελούς χρήσεως των κοινών αγαθών, που είναι ο κοινός δωρούμενος πλούτος υπό του Θεού προς όλους τους ανθρώπους, τον οποίο οι ιδιοτελείς άνθρωποι καρπώνονται, ή ιδιοποιούνται άνευ αισχύνης και αιδούς, επισωρεύοντες οργή στους συνανθρώπους τους και πράξεις οργής υπ᾽ αυτών.
Αποστολικό Ανάγνωσμα: Ἐφεσ. δ´, 1-7: «1 Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς ἐγὼ ὁ δέσμιος ἐν Κυρίῳ, ἀξίως περιπατῆσαι τῆς κλήσεως ἧς ἐκλήθητε, 2 μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης καὶ πρᾳότητος, μετὰ μακροθυμίας, ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ, 3 σπουδάζοντες τηρεῖν τὴν ἑνότητα τοῦ Πνεύματος ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης. 4 ἓν σῶμα καὶ ἓν Πνεῦμα, καθὼς καὶ ἐκλήθητε ἐν μιᾷ ἐλπίδι τῆς κλήσεως ὑμῶν· 5 εἷς Κύριος, μία πίστις, ἓν βάπτισμα· 6 εἷς Θεὸς καὶ πατὴρ πάντων, ὁ ἐπὶ πάντων καὶ διὰ πάντων, καὶ ἐν πᾶσιν ὑμῖν. 7 Ἑνὶ δὲ ἑκάστῳ ἡμῶν ἐδόθη ἡ χάρις κατὰ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς τοῦ Χριστοῦ».
Ευαγγελικό Ανάγνωσμα: Λουκ. ιβ´, 16-21: «16 Εἶπε δὲ παραβολὴν πρὸς αὐτοὺς λέγων· Ἀνθρώπου τινὸς πλουσίου εὐφόρησεν ἡ χώρα· 17 καὶ διελογίζετο ἐν ἑαυτῷ λέγων· τί ποιήσω, ὅτι οὐκ ἔχω ποῦ συνάξω τοὺς καρπούς μου; 18 καὶ εἶπε· τοῦτο ποιήσω· καθελῶ μου τὰς ἀποθήκας καὶ μείζονας οἰκοδομήσω, καὶ συνάξω ἐκεῖ πάντα τὰ γεννήματά μου καὶ τὰ ἀγαθά μου, 19 καὶ ἐρῶ τῇ ψυχῇ μου· ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά· ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου. 20 εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ Θεός· ἄφρον, ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται; 21 οὕτως ὁ θησαυρίζων ἑαυτῷ καὶ μὴ εἰς Θεὸν πλουτῶν».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου